Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de ölçütleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama net başlar elbette bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman aynı ışık ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir öte yandan yarım notlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş akar ve aromalar sonradan belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki tat ve burnun duyduğu aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de yorumları epey değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu çok geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de narin notaları siler. Yoğunluk damakta zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ile not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir ısı ise yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni şaşar.